Archive for February, 2013

Tien in de Topsector

Written by Roeland Buijsse. Posted in Blogs

Het Ministerie van OCW deed vorige maand een persbericht uit met de strekking dat in het hoger onderwijs de aan de topsectoren gerelateerde studies sterk in opkomst zijn. Zo trekt de topsector water extra studenten naar de opleiding Maritieme Techniek en heeft de topsector Agrofood een aanzuigende werking op studenten voor de studie Levensmiddelentechnologie. De aan de topsectoren gerelateerde studies weten ook de kwalitatief goede studenten aan te trekken. Dit schrijft staatssecretaris Dekker van Wetenschap in een brief aan de Tweede Kamer bij het rapport ‘Wetenschaps-, Technologie & Innovatie Indicatoren 2012’ . De toename bedraagt ongeveer 20%. Deze studies hebben blijkbaar een grotere aantrekkingskracht dan gemiddeld op de toekomstige student. De stijging is ook nodig omdat het aandeel van studenten in de topsector gerelateerde studies in 2011 nog wel relatief klein is.

Als het bovenstaande inderdaad klopt, dan is dat goed nieuws. Een vorig kabinet heeft negen topsectoren benoemd waarin Nederland wereldwijd een sterke positie heeft. Om sterk te blijven, moet geïnvesteerd worden, onder meer in het onderwijs. Voldoende jongeren moeten studierichtingen kiezen waarmee zij toegevoegde waarde aan de topsectoren kunnen leveren. Technische studies bijvoorbeeld zijn nodig voor topsectoren als hightech, lifesciences, chemie en tuinbouw. Dit geldt voor het hoger onderwijs, maar ook voor het MBO. De ROC’s investeren via publiek-private samenwerkingsconstructies in zogenaamde Centra voor Innovatief Vakmanschap (CIV). Mooie voorbeelden van kenniscentra waarin onderwijs en bedrijven samenwerken gericht op het afleveren van zo veel mogelijk, zo goed mogelijk opgeleide studenten.

Tienorganisatieadvies werkt mee aan de oprichting van deze CIV’s in de groene sector, Tuinbouw&Uitgangsmaterialen en Agro&Food. Nederland is wereldberoemd in deze sectoren. Ze hebben echter een onvoldoende wervend imago. Te weinig jongeren kiezen voor opleidingen in deze sector. Met de CIV’s investeren de groene MBO’s in kwaliteitsverbetering van de opleidingen, onder meer door cross overs te maken naar andere opleidingen en zich zo aantrekkelijk mogelijk te profileren. Dit klinkt als een al vaak afgespeelde plaat, maar het nieuwe is dat bedrijven net zo goed verantwoordelijk zijn als het onderwijs en expliciet investeren.

Kortom, als het persbericht van OCW waar is, dan enthousiasmeert dit het MBO ongetwijfeld ook om op de ingeslagen weg door te gaan.

Roeland Buijsse

Adelt arbeid?

Written by Peter de Leeuwerk. Posted in Blogs

Het laatste dat ik wil is de zoveelste duit uit het zakje halen van bankbestuurders, maar toch houdt dit onderwerp ook mij bezig, als burger èn als econoom.

Honorering kent in beginsel drie grondslagen: kapitaalverschaffing, ondernemerschap en arbeid. Toetsen we een bankiersbeloning hieraan, dan blijft alleen de factor ‘arbeid’ over. Van kapitaalverschaffing is allerminst sprake. Veeleer is het tegenovergestelde het geval: kapitaalonttrekking, want een bankbestuurder deelt uitsluitend in de ‘upward potential’ en niet in het ‘downside risk’, om maar een paar begrippen uit het bankiersjargon te gebruiken. Evenmin is vol te houden dat ondernemerschap, zoals Schumpeter het ooit bedoelde met zijn betoog over ‘Neue Kombinationen’ leidend tot sprongen in technische en economische vooruitgang, bij uitstek wordt belichaamd door bankbestuurders. De financiële wereld komt immers niet veel verder dan oude wijn in nieuwe zakken, meestal ook nog funest voor de kwaliteit van de wijn, zo is gebleken.

Maar dan blijft de vraag: hoeveel mag arbeid kosten? Daarbij uitsluitend teruggrijpen op de kracht van marktwerking, biedt geen oplossing. Dat suggereert niet alleen volledige transparantie van de markt – die ver te zoeken is – maar ook dat zowel werkgevers als werknemers zich uitsluitend laten leiden door economische principes, dus door het prijsmechanisme. Ook dat is verre van de realiteit. Je kunt er ook anders naar kijken. Stel dat voor de arbeidsbeloning van een bankbestuurder als norm zou gelden dat iemand met deze verantwoordelijkheid en te leveren arbeidsprestatie niet zou mogen worden afgeleid door de dagelijkse ‘struggle for life’. En stel dat dit zou betekenen dat hij een goed huis zou moeten kunnen bewonen, een degelijke auto zou moeten kunnen rijden, een paar keer per jaar op vakantie zou moeten kunnen gaan, goed voor zijn oude dag zou moeten kunnen zorgen en zijn kinderen schuldenvrij hun studie zou moeten kunnen laten beëindigen. Laten we eerlijk zijn: dan zou één keer ‘Balkenende’ toch ruim voldoende moeten zijn.

Zoals zo vaak heeft Bas Heijne in zijn column van zaterdag 11 februari volstrekt gelijk als hij stelt dat de regering aan gezag had kunnen winnen als zij had doorgezocht naar een goede kandidaat die deze belangrijke opdracht voor twee ton per jaar zou hebben aangenomen. Dan zou eindelijk de daad bij het woord zijn gevoegd. Bovendien: wat is er eervoller dan het vertrouwen van de samenleving te krijgen om een complex maatschappelijk vraagstuk te mogen lossen? Dan doen ministers zelf toch ook? En mocht deze opvatting als naïef worden gekwalificeerd, dan ben ik stellig van plan naïef te blijven. Want dan verkeer ik in het goede gezelschap van de vele getalenteerde mensen die ik ken die genieten van een goed leven maar hun belangrijke werk doen op grond van niet-financiële drijfveren.

Peter de Leeuwerk