Archive for December, 2013

Hart voor de publieke zaak

Written by Peter de Leeuwerk. Posted in Blogs

Zo luidt onze zogenaamde  ‘pay-off’. Hij staat op ons briefpapier, onze sheets, onze site en ga zo maar door. Hoewel ook wij, zeker in een complexe opdracht waarin veel weerstanden moeten worden overwonnen en het soms lijkt alsof persoonlijk belang groter is dan maatschappelijk belang, wel eens de neiging hebben om ‘hart’ als ‘hard’ te willen lezen, is dat al vier jaar lang de kern van een groot deel van ons werk: het met hart en ziel ondersteunen van mensen en organisaties die de publieke zaak dienen, het cement tussen de stenen van onze samenleving.

Onze Nationale Ombudsman Alex Brenninkmeijer – de man die op zo’n treffend ingetogen manier de gevestigde bestuurlijke orde uit het veld weet te slaan – hield afgelopen week zijn afscheidsrede. Hij stelde dat burgers voor politici schimmige wezens zijn, die ze vooral langs zien komen via de sociale media of te dom zijn om te doen wat de overheid van hen verlangt (bijv. het CPB verslaan). “We hebben behoefte aan politici die burgers de ruimte geven en vervolgens op hun handen durven zitten”, zo betoogt hij.

Maar wat moeten wij dan als de overheid zelf zich in een harteloze staat bevindt? En voor wie het compromis niet meer een middel maar een doel op zichzelf is geworden? Decentraliseren van beleid en uitvoering kan prima werken, maar niet als tal van second thoughts, inconsistente maatregelen gebaseerd op uitvergrote incidenten, te weinig middelen en veel te late duidelijkheid een goede uitvoering op voorhand in de weg staan. Zie de langdurige zorg, mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, het pensioenbeleid en ga zo maar door. Op zijn zachts gezegd verdient het allemaal geen schoonheidsprijs en houden velen hun hart vast over hoe dit straks in praktijk moet worden gebracht.

Maar over welke overheid heeft Brenninkmeijer het eigenlijk? Het antwoord gaf hij zelf: “Den Haag moet bereid zijn om te zwijgen”. Over lagere overheden (en burgers) steekt hij zelfs de loftrompet. Zo stelt hij dat de meeste overheidsinstanties ernaar streven de burger fatsoenlijker en rechtmatig te behandelen. Ook de tevredenheid van de burgers over de Nederlandse overheid is de laatste jaren toegenomen.  De vele pogingen, hoe moeilijk ze ook zijn, die gemeenten en gemeentelijke samenwerkingsverbanden, waterschappen, woningbouwcorporaties en  onderwijs- en cultuurinstellingen doen, zorgen ervoor dat ons hart voor de publieke zaak blijft kloppen. Misschien als nooit tevoren, want de opgaven zijn immens en de middelen beperkt.

Afgelopen week ontving ik een keurige brief van mijn eigen gemeente (Overbetuwe). In een smalle groenstrook voor mijn huis staan – al 20 jaar – twee rijen bomen: een rij grote en een rij minder grote. De kleintjes raken wat in de verdrukking, reden waarom de gemeente heeft besloten deze te kappen. De brief bevatte onder meer de passage ‘waarschijnlijk voelt u zich er door overvallen’. Nadat ik de gedachte van mij had afgeworpen dat ik het heel erg moest vinden – een blik naar buiten was daarvoor voldoende – dacht ik: wat een klasse van mijn gemeente. Goede informatie en ook nog rekening houdend met mijn gevoel. Wat mag een burger nog meer verwachten.

Met het gevoel dat in het huidige tijdsgewricht de publieke zaak belangrijker is dan ooit èn dat, ondanks alle incidenten, veel meer goed gaat dan verkeerd, rusten wij een paar weken uit om daarna met vernieuwde energie ons wederom hard te maken voor bestuurders, ambtenaren en leraren  met hart voor de publieke zaak.

Wij wensen u goede Kerstdagen en een voorspoedig 2014.

Peter de Leeuwerk