Archive for June, 2014

Blanco…

Written by Roeland Buijsse. Posted in Blogs

Nu de Europese verkiezingen een maand achter ons liggen, is het spel gestart over de invulling van belangrijke posities. De grootste troef is het voorzitterschap van de Europese Commissie. Door een tijdelijke coalitie van het Europees parlement en Angela Merkel lijkt Juncker de post te krijgen. Grootste tegenstander van de benoeming van Juncker, David Cameron, gebruikt een argument waarom de keuze voor Juncker vanuit Brits perspectief niet te verantwoorden is. De Britten hebben namelijk niet op Juncker kunnen stemmen, omdat er geen Europese lijsten zijn. Ik deel dit. Sterker nog, het ontbreken van Europese lijsten is de reden dat ik altijd blanco stem bij de Europese verkiezingen. Ik heb namelijk geen idee waar ik op stem.

De Europese verkiezingen hebben iets raars. Je brengt een stem uit op een partij, die meestal onderdeel gaat uitmaken van een politieke stroming. Daarnaast breng je een stem uit op een Nederlander. Dit kan niet anders. Politicologen noemen dit een voorbeeld van cross-cutting cleavages. Wat hiermee bedoeld wordt, is dat je bij normale verkiezingen een stem op een partij uitbrengt omdat je de uitgangspunten van de partij deelt, maar dat bij Europese verkiezingen het landsbelang eigenlijk nog belangrijker is. Het resultaat is dat we als kiezer geen benul hebben van de Europese ambities van de EVP of van de Socialistische fractie. We kennen eigenlijk alleen de inzet van de marginale Nederlandse inbreng in deze fracties.

En juist bij de verkiezingen wrong de schoen behoorlijk. Veel Nederlandse partijen misbruikten de landelijke kopstukken en het Nederlands belang voor een stem op, uiteindelijk, een Europese beweging. Een paar voorbeelden:

  • De verkiezingsspotjes van de SP werden ingesproken door Emiel Roemer. Volgens mij stond hij niet op de lijst.
  • Voor D66 stond Alexander Pechtold prominent met beeltenis op de campagnebus.
  • De PvdA had onnavolgbare verkiezingsspotjes als ‘Verdringing van banen? Stem PvdA in Europa’… Huh?
  • De VVD maakte het misschien wel het bontst. In hun verkiezingsspotjes kwam het woord Europa überhaupt niet voor.

Juist die landenscheidslijnen zijn het grote probleem voor Europa en de Europese gedachte. Of je nu voor of tegen een uitbreiding van Europa bent. Europese partijen met een Europees programma zijn de oplossing. Op deze partijen staan dan ook Nederlanders en je kunt de keuze maken op hen te stemmen. We kunnen dan Europese verkiezingsdebatten hebben op basis waarvan je de partij kunt kiezen met het in jouw ogen beste programma waar het gaat om de toekomstige rolinvulling en prioriteiten van Europa.

Misschien dat de argumentatie van Cameron, overigens gericht op een heel ander doel, de komst van Europese partijen kan versnellen. Ik zal dan niet meer blanco stemmen.

Roeland Buijsse

Kiezen voor een studie is niet kiezen voor een baan…

Written by Erwin van Rooijen. Posted in Blogs

Jongeren laten zich bij de keuze voor een studie steeds meer leiden door het ‘arbeidsmarktperspectief’: de concrete kans op een concrete baan. Recent onderzoek heeft dat aangetoond. De kranten staan er vol van.

Is dat begrijpelijk? Ja, in deze onzekere tijden waarin we net weer een beetje uit de economische recessie kruipen, is het begrijpelijk dat jongeren (vaak gestimuleerd door hun al dan niet traditionele ouders) kiezen voor ‘baanzekerheid’ of, zoals we steeds meer moeten zeggen: ‘werkzekerheid’.

Is het wenselijk? Ik weet het niet. De afgelopen jaren heb ik in mijn werk verschillende opdrachten mogen uitvoeren rond het thema loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB). Ik ben er nu ook weer volop mee bezig: opleidings- en beroepskeuzeprocessen bij jongeren anno 2014.

Eén van de belangrijkste lessen die ik daarbij heb geleerd (mede geïnspireerd door ‘LOB goeroe’ en lector Pedagogiek van de Beroepsvorming Frans Meijers, met wie ik als jonge onderzoeker ooit mijn eerste projecten op dit thema mocht uitvoeren) is dat jongeren uiteindelijk niet kiezen op basis van informatie, maar op basis van ervaring.  Zoals Frans Meijers het in een interview eens formuleerde: “Alle leuke dingen in het leven beginnen met ervaring, pas daarna komt de theorie.”

Dwars door de conjuncturele schommelingen heen blijven de klassieke onderwijssociologische wetmatigheden daarbij van kracht: jongeren uit de lagere sociale milieus koersen zo snel mogelijk op een concreet beroep, jongeren uit de hogere milieus permitteren zich een ‘experimenteerruimte’ waarbinnen ze kunnen onderzoeken wat ze echt willen (‘iets met mensen, iets met marketing … ?’). Dit is, enigszins gechargeerd, het patroon tijdens economische voorspoed. Bij economische neergang gaan ook meer hoger (voor)opgeleide jongeren voor ‘zekerheid’. Dat is wat we nu zien.

Maar hoe zeker is deze vermeende zekerheid? Feit blijft dat het onderwijs altijd opleidt voor ‘de arbeidsmarkt van morgen’. Dat is geen verwijt aan het onderwijs. Dat is onvermijdelijk. Opleiden kost nou eenmaal tijd. Hoewel onderwijs en bedrijfsleven steeds meer gezamenlijk optrekken bij het opleiden van jongeren, heeft de arbeidsmarkt altijd gisteren de gekwalificeerde medewerkers nodig, die het onderwijs pas morgen kan leveren.  Kortom: de veronderstelde baanzekerheid is altijd maar relatief en bovendien conjunctuurgevoelig.

Mijn advies aan jongeren, die ‘moeten’ kiezen voor een studie (en dat zeg ik ook tegen mijn eigen kinderen van negentien en bijna zeventien): volg je hart, zoek uit waar je affiniteit en je talenten liggen en dan kristalliseert dat ‘beroep’ dat jij straks gaat uitoefenen zich echt wel uit. Een calculerende burger kan je altijd nog worden

Ik ging zelf geschiedenis studeren, omdat ik geschiedenisleraar wilde worden. Op de keurige (toen nog) upper class school waar ik zat werd ik geïnspireerd door mijn jonge, rebelse geschiedenisleraar: lang haar, baard, gebroken geweertje op de revers, wist alles van het marxisme. Dat wilde ik ook. Na een half jaar universiteit wilde ik al geen leraar in het voortgezet onderwijs meer worden. Ik werd onderzoeker en docent aan de universiteit, ik werd adviseur, ik werd procesbegeleider in de wereld van onderwijs en arbeidsmarkt. Maar ik heb geen dag spijt gehad van de mooie studie die ik heb gevolgd. Iedere dag pluk ik daarvan nog de vruchten, zowel in mijn werk als daarbuiten. Ik ben er trots op om een ‘verdwaalde historicus’ te zijn.

Mijn advies aan beleidsmakers op dit terrein: verplaats je weer even in de zeventienjarige die je ooit was en lees deze blog dan nog een keer.

Erwin van Rooijen