Archive for July, 2015

Recreatief leren…

Written by Erwin van Rooijen. Posted in Blogs

Ik vind het altijd mooi en ietwat theatraal als de Tweede Kamer wordt teruggeroepen van het ‘zomerreces’ om te debatteren over urgente kwesties. Onlangs gebeurde dat weer in het kader van de discussie over Griekenland. Ik stel me dan voor dat Alexander Pechtold of Sybrand Buma (of wie u maar wilt) in korte broek zittend op een mediterraan terrasje zijn vrouw veelbetekenend en doodmoe aankijkt en draaiend met de ogen machteloos in de lucht wappert met zijn mobiele telefoon om de onheilstijding te onderstrepen: terug naar huis, einde vakantie.

Ik ga over een paar dagen op vakantie en ik weet zeker dat ik niet word teruggeroepen. Ik ga ook lekker heel ver weg, dus in het geval van urgente zaken ben ik toch niet op tijd terug. Urgente zaken vragen immers om een snelle oplossing en zijn dus per definitie kortdurend. Nee, mij zie je de komende vier weken niet terug. Bovendien neem ik mijn werk altijd mee op vakantie. Daarmee bedoel ik niet mijn laptop (neem ik echt niet mee), te lezen stukken en/of vakliteratuur (idem), ik ga ook niet ‘zakelijk’ zitten bellen en mijn e-mail staat gewoon lekker op ‘out of office’.

Ik bedoel meer dat ik het afgelopen half jaar ‘werk’ en ‘privé’ steeds minder als aparte werelden ben gaan ervaren. Toen ik nadacht over het thema van deze blog fluisterde mijn muze mij in dat het allemaal gaat over ‘leren’.

Mijn ‘werk’ (zeg maar waarvoor ik betaald word) speelt zich grotendeels af in de wereld van het onderwijs. Daarbij gaat het dus over ‘leren’. Veel discussies gaan over de aard en de conceptuele duiding van leren: ‘reproductief leren’ (ongewenst), ‘competentiegericht leren’ (wat mij betreft tautologisch), ‘opbrengstgericht leren’ (ook tautologisch), ‘passend onderwijs’ (kan je niet op tegen zijn’), ‘praktijkgericht onderwijs’ (prima), ‘fundamenteel wetenschappelijk onderzoek’ (ook prima), ‘leven lang leren’ (zeer mee eens en zeer nodig).

In reactie op mijn vorige blog (‘leren in de breedte’) schreef Ype Akkerman een sympathieke en inspirerende reactie (zie: www.tienorganisatieadvies.nl), waarin hij pleit voor een ‘inclusieve benadering’ van onderwijs en dus ook van ‘leren’. Kort samengevat: leren doe je overal en daarmee ligt de ‘pedagogische opdracht’ zowel binnen als buiten de muren van de school. Verschillende partijen zouden als een ‘pedagogische joint venture’ moeten opereren: “It takes a village to raise a child.” Zo is het en met dit idee ga ik graag op vakantie.

‘Verwondering is de moeder van alle kennis’, zo leerde Aristoteles ons al. Het vermogen om je te laten verwonderen vereist een ontvankelijkheid daartoe: ‘open staan’ voor verwondering. Dat is een ‘competentie’ (daar is ie weer…), die het onderscheid ‘werk-privé’ ontstijgt. De ‘verwondering’ die ik vaak genoeg beleef tijdens mijn (betaalde) ‘werk’ neem ik mee naar huis en maakt mij een rijker mens. De lessen die ik leer van de verwondering in mijn ‘privéleven’, van de boeken die ik lees, de films die ik zie, de muziek waarnaar ik luister, maken mij een betere adviseur.

Ga ik dan helemaal niet ontspannen tijdens mijn vakantie? Natuurlijk wel. Maar wel vanuit het bovenstaande besef. Daarom kijk ik altijd uit naar mijn vakantie en kijk ik er nooit tegenop om weer te beginnen met ‘mijn werk’. Laten we de vakantie daarom beschouwen als een periode van ‘recreatief leren’. Dat kan prima met een biertje op een zonovergoten terras, ‘learning all the time’. Mijn telefoon staat dan lekker uit. Ik word toch niet teruggeroepen.

Erwin van Rooijen